Patron

"Jak długie, tak bogate było życie tego człowieka, którego nazwisko na stałe zapisało się na kartach historii polskiej broni pancernej"

 

Stanisław Gliński urodził się w Warszawie, w rodzinie pochodzącej z kresów wschodnich. Był jednym z sześciorga dzieci Jana i Eugenii z Amirowiczów.
Najstarszy z braci, Jerzy, zaangażowany od lat gimnazjalnych w działalność niepodległościową( potem żołnierz i Brygady Legionów) był wzorem dla rodzeństwa, min. Stanisława. Bracia związali karierę życiową z bronią pancerną.
Stanisław był jeszcze uczniem warszawskiego gimnazjum im. Mikołaja Reja, kiedy w maju 1915 roku został aresztowany przez władze carskie. Wybrali się z całym skautowym plutonem drużyny im. Tadeusz Kościuszki na majówkę w lasy wawelskie. Prawdopodobnie ćwiczyli gry terenowe nie dosyć konspiracyjnie, skoro wpadli w ręce Rosjan. Całą grupę przewieziono do więzienia w Arsenale skąd młodocianych więźniów wywieziono do Wilna. Tam Stanisław zachorował na tyfus brzuszny i został odłączony od kolegów. Uciekający z Wilna Rosjanie zabrali go do więzienia w Konotopie. Następnym było więzienie w Charkowie.
W końcu 1915 roku grupkę warszawskich harcerzy – dzięki interwencji członka Dumy – uwolniono z więzienia. Został hufcowym w harcerstwie i komendantem Polskiej Organizacji Wojskowej w Charkowie. Latem 1918r. przedostał się do Lwowa skąd POW przerzuciła go do Kraśnika, gdzie spotkał ukrywającego się brata – Jerzego. Listopadzie uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w Warszawie.
W styczniu 1919 roku otrzymał przydział do 3 pułku ułanów lubelskich, w którym służył już starszy z braci Jerzy. Na froncie litewsko-białoruskim walczył w 2 Dywizjonie Strzelców Konnych. Po powrocie z frontu do Warszawy, jesienią 1919 roku zdał egzamin dojrzałości w Państwowej Szkole dla byłych wojskowych. Zapisał się na politechnikę a w rok później przerwał studia i wyjechał ochotniczo na Górny Śląsk. Otrzymał przydział do referatu do Zadań Specjalnych dowództwa Organizacji Bojowej. W sierpniu 1920 roku uczestniczył w II Powstaniu Śląskim. Po powstaniu został dowódcą ochron Wojciecha Korfantego. Pod koniec tego roku pchor.. „Witold Korczak” – pod takim pseudonimem działał na Śląsku – przeszedł do nowo utworzonego Referatu Destrukcji Górnośląskiej Organizacji Zbrojnej. W wojskowych przygotowaniach do III powstania objął dowodzenie oddziałem dywersyjnym w grupie „UE”. Uczestniczył w Akcji Mosty inaugurującej III powstanie. Dowodzony przez niego oddział wysadził w nocy z 2 na 3 maja most kolejowy na dopływie Odry, Osłobodze. W trakcie powstańczych zmagań Gliński był najmłodszym wiekiem w oddziale, którym dowodził.
Za udział w powstaniach śląskich Stanisław Gliński otrzymał Krzyż Orderu Virtuti Militari, Krzyż Niepodległości z Mieczami, Krzyż Walecznych i awans do stopnia podporucznika.
Po Powrocie z Górnego Śląska otrzymał przydział służbowy do 4 pułku strzelców konnych. W 1924r. ukończył Centralną Szkołę Kawalerii w Grudziądzu. W latach 1930 – 32 przebywał we Francji, gdzie wykonywał zadania dla Zarządu II Sztabu Generalnego WP. W latach 30-tych rtm. Stanisław Gliński związał się z bronią pancerną. Został wykładowcą w Centrum Wyszkolenia Czołgów i Samochodów Pancernych, a potem dyrektorem nauk w Centrum Wyszkolenia broni Pancernych. W Modlinie. W 1938r. został skierowany na staż liniowy do 12 Batalionu Pancernego w Łucku jako zastępca dowódcy. W sierpniu 1939r objął dowodzenie 21 Dywizjonem Pancernym. Złożony w ogromnej mierze z rezerwiatów, wyposażony w czołgi rozpoznawcze TKS, dywizjon został przydzielony do Wołyńskiej Brygady Kawalerii.
1 września 1939r. dowodzony przez mjr. Stanisława Glińskiego dywizjon wszedł w kontakt ogniowy z 4 niemiecką Dywizją Pancerną z XVI Korpusu Pancernego. Skuteczne ataki uniemożliwiał brak broni przeciw pancernej. Podczas tych walk 6.09 mjr. Stanisław Gliński aby rozpoznać sytuację własną i nieprzyjaciela wraz z kierowcą, jednym strzelcem i kwatermistrzem brygady mjr. Dypl. Koszutskim udał się na przedpole. Tam zniszczyli placówkę niemiecką biorąc do niewoli jej dowódcę. Po otrzymaniu wiadomości o wkroczeniu Armii Czerwonej do Polski mjr. Gliński wyprowadził swój dywizjon do Rumunii
W kampanii francuskiej 1940r. walczył pod rozkazami ppłk. Dypl. Stanisława Maczka. Uczestniczył w walkach w rej. Vertuze – Avize, Champaubert i Montgivrux. Omal nie dostał się do niewoli. Ocalał jak napisał potem – „dzięki brawurze motocyklisty, opatrzności i determinacji, aby żywym nie wpaść w ręce niemieckie”. Po klęsce Francji przedostał się do Anglii.
W 1942r. odkomenderowano go na Bliski Wschód. Z dniem 02.06.1942 objął w Palestynie dowództwo 1 batalionu czołów. Po kolejnych reorganizacjach stworzono Pułk 4 Pancerny, który pod dowództwem S.Glińskiego poprowadzony został do walk we Włoszech, gdzie walczył min. Pod Monte Cassino. Od maja w całości wspirał w Gardzieli działania piechoty, atakującej klasztor i górę.
Straty były ogromne, ale „jak użyć tych czołgów, kiedy droga zaminowana”… obiegowym stało się zdjęcie mjr. Glińskiego zjeżdżającego Drogą Polskich Saperów w carriesie. Zamieszczone było min. W książce Melchiora Wańkowicza.
Jest to jedno z ostatnich zdjęć majora. Potem właściwie się nie fotografował. W walkach o Ankonę doznał ciężkich obrażeń. W tym czasie został przez gen. Andersa zamieniony na stanowisku dowódcy pułku. Dwa lata leczono go w angielskich szpitalach. Operacja plastyczna twarzy okazała się niefortunna. W latach 1947-49 był wykładowcą taktyki broni pancernej w polskiej Wyższej Szkole Wojennej w Szkocji.
Założył rodzinę. W 1964r. osiedlił się na Tasmanii. Otrzymał rentę angielskiego podporucznika. Zajmował się domkiem i uprawiał ogród.
Utrzymywał kontakt z towarzyszami broni rozsianymi po całym świecie. Po ciężkich chorobach zmarł dnia 26 lutego 1994 roku.